AMSTERDAM - Het is tijd voor duidelijkheid. De kerk, de gemeenschap van Christus, heeft een blijvende opdracht te getuigenis en presentie in de wereld. De kerk heeft niet het recht te zwijgen over het evangelie. Voor orthodox-gereformeerden en bijbelgetrouwe evangelischen is deze constatering niet nieuw.

Voor bepaalde progressieve stromingen binnen de kerken wel. Daarom deed missioloog Jerry Gort gisteren een pleidooi tot zending en evangelisatie, juist vanuit de oecumenische beweging. ,,Het is volstrekt krankzinnig als mensen zeggen dat je over het evangelie je mond zou moeten houden.''

Gort gaat dit jaar met pensioen als universitair docent missiologie (zendingsleer) aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Op een symposium dat gisteren ter gelegenheid van zijn afscheid werd georganiseerd, stond missionaire presentie in Nederland centraal.

Gort gaf zelf de voorzet. Hij heeft zich op de VU vooral beziggehouden met het denken en lesgeven over evangelisatie, zending en theologisch denken zoals dat zich in de Wereldraad van Kerken heeft ontwikkeld.

Gort beschreef gisteren hoe zending binnen de oecumenische beweging tijdens de vorige eeuw steeds meer hand in hand ging met diaconaat. Uit zijn toespraak bleek dat hij vindt dat de balans nogal eens te ver doorslaat. Hij pleitte hij voor terugkeer naar echte evangelisatie, maar dan wel in vormen van deze tijd. ,,Veel mensen voelen huivering bij de termen evangelisatie en zending. Dat komt ondermeer door opdringerige en zelfvoldane evangelisatiemethoden uit het verleden.''

Kerken moeten volgens Gort niet denken dat zij ,,simpel de zendingsopdrachten van Petrus en Paulus kunnen overhevelen naar nu. We hebben de verplichting steeds weer vragen te stellen bij de inhoud van het evangelie voor de wereld van vandaag.''

Daar past volgens de missioloog ook de dialoog tussen verschillende kerken bij. ,,Sommige mensen zeggen dan: 'moeten wij niet eerst de zaken in onze eigen kerk op orde krijgen, voordat wij naar anderen toegaan?' Er is inderdaad veel mis in de Nederlandse kerken, maar toch moet dat ons niet weerhouden om met onze boodschap naar buiten te treden. Dat zou wel een heel morbide vorm van zelfingenomenheid zijn.ïï

Voor het bereiken van niet-christenen heeft Gort een twee-stappenplan. ,,Eerst luisteren, observeren en meelopen met de mensen die je wilt bereiken. Dan pas komt het spreken en handelen.''

De verschillende meningen in oecumenische bewegingen kan eenduidig spreken over het evangelie lastig maken. Gort waarschuwde gisteren in ieder geval voor al te vrijzinnige denkbeelden. ,,Als het gaat om het koninkrijk hier op aarde, geldt dat dat niet kan worden losgekoppeld van Christus. Ieder die Zijn positie ontkent is fundamenteel onschriftuurlijk.''

Tijden het symposium kwamen verschillende mensen die in de praktijk met 'kerkelijke presentie' bezig zijn iets vertellen over hun werk. Zo waren daar onder anderen gevangenispredikant Niek van Exel , missionair predikant Rob van Essen uit Amsterdam, Ivonne van der Kar van de stichting Religieuzen tegen Vrouwenhandel en predikant Tom Marfo van een Ghanese kerk in de Bijlmermeer.

Directeur Edward de Kam van Youth for Christ Nederland kwam iets vertellen over zijn werk. ,,Wie zich naar buiten richt, wordt van binnen sterk'', is De Kams visie op evangelisatie. Dat dit met betrekking tot jongeren hard nodig is, staafde hij met een Brits onderzoek naar ontkerkelijking. ,,Elke week verlaten daar duizend jongeren de kerk. Als wij deze cijfers vertalen naar Nederland, kunnen we daar uit concluderen dat hier wekelijks driehonderd jongeren hun kerk de rug toekeren. Wat gaan we daar aan doen?''

De Kam juicht het toe dat kerken zich de laatste jaren zelf steeds meer zijn gaan bezighouden met evangelisatie. ,,Dat moet je eigenlijk niet overlaten aan 'parakerkelijke' organisaties als Youth for Christ. Toch geldt nog steeds dat de kerk voor veel jongeren niet een plek is waar zij zich thuis voelen.''

Kerken zouden daarom meer aan zelfonderzoek moeten doen, meent De Kam. ,,De impact van de ontkerkelijking onder jongeren is nog niet of nauwelijks doorgedrongen bij beleidsmakers. Kunnen wij nog bruggen slaan?''

Waar Youth for Christ zich vroeger vooral manifesteerde in massale bijeenkomsten en later in koffiebars (christelijke alternatieven voor de kroeg), zijn tegenwoordig kleinschalige groepsactiviteiten 'in'. Op basis hiervan zijn onder meer de 'concepten' Rock Solid en Youth Alpha ontwikkeld, aldus De Kam. Deze worden in samenwerking met plaatselijke kerken en gemeenten georganiseerd en werpen volgens hem hun vruchten af. ,,Het is de combinatie faith and fun (gelovig en leuk, red.) die aanslaat.''