NIJKERK - Een speciaal lespakket moet alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's) voorbereiden op de gevaren van loverboys. Het komt regelmatig voor dat minderjarige asielzoekers gedwongen in de prostitutie belanden.

Hoeveel jonge asielzoekers in de prostitutie werken, is niet bekend. Wel merkt het Scharlaken Koord, een organisatie werkzaam onder prostituees, een toename van het aantal meisjes dat zonder verblijfsvergunning in de prostitutie belandt. Om die reden werd het bestaande lesprogramma 'Beware of Loverboys' aangepast voor asielzoekers. Tijdens een seminar werd de nieuwe lesmethode gepresenteerd. Door middel van een film, discussie en een rollenspel, worden jonge asielzoekers gewezen op de gevaren van loverboys. Ook de manier waarop deze 'pooiers' te werk gaan, wordt uitgebreid besproken.

Volgens Ineke Huibregts van Nidos, een landelijke organisatie die optreedt als voogd voor ama's, zijn de meeste minderjarige vluchtelingen afkomstig uit Afrika. Vaak wordt gebruik gemaakt van mensensmokkelaars, aldus Huibregts. ,,Meestal betalen ouders geld om hun kinderen naar Europa te laten reizen.'' Ze meent dat ama's zeer kwetsbaar en gevoelig zijn voor loverboys. ,,Behalve dat ze als puber worstelen met alledaagse dingen, hebben ze geen stabiele familie-omgeving en een onzeker toekomstperspectief. Als je steeds hoort dat je niet in Nederland mag blijven, kun je gaan twijfelen aan je eigen waardigheid.'' Loverboys - 'mooie jongens met veel goud en een snelle auto' - proberen meisjes met mooie vooruitzichten en cadeautjes in de prostitutie te lokken. De opbrengsten zijn voor de loverboy en het meisje wordt met geweld of bedreigingen gedwongen te blijven werken.

Een deel van de meisjes wordt geronseld bij scholen of asielzoekerscentra in Nederland. Een ander, omvangrijker, deel wordt in het thuisland 'klaargestoomd' voor de prostitutie.

Feest

Tom Marfo, voorganger van een Nigeriaanse kerk in de Amsterdamse wijk Bijlmermeer, meent dat op termijn vrouwenhandel in omvang de drugshandel zal overstijgen. Marfo hielp naar eigen zeggen 350 Afrikaanse vrouwen uit de Nederlandse prostitutie. Volgens hem zorgen voodoo-praktijken bij Afrikaanse vrouwen voor grote problemen. ,,Veel meisjes worden voor minder dan tien dollar gekocht van hun ouders. Het wrange is dat er vaak feest wordt gevierd bij zo'n overeenkomst, omdat ouders denken dat hun kind een beter leven krijgt. Na de koop ondergaan de meisjes een voodoo-ritueel om 'geestelijk en lichamelijk' gereinigd te worden. Ook wordt hiermee bescherming en geluk afgedwongen van occulte krachten.''

Volgens de voorganger vinden de rituelen plaats op begraafplaatsen waar de voodoo-priesters de meisjes in contact brengen met overleden mensen. ,,Ze zien geesten en horen overal stemmen. Bij de rituelen moeten de meisjes bloed en haar afstaan. Het is een vreselijk traumatiserende ervaring.''

Ook belooft het meisje om de 'schuld' aan de smokkelaars af te betalen. ,,Ze zweren aan occulte goden soms zestig- of tachtigduizend dollar terug te betalen. Ze hebben geen flauw benul hoeveel geld dat is'', aldus Marfo. Ook wordt de meisjes verboden ooit hun eigen naam te noemen of te vertellen uit welk land ze komen. ,,Doen ze dat wel, dan zullen de goden haar ouders doden. De eed veroorzaakt een diepgewortelde angst. Als ze ooit gearresteerd worden, zullen ze door die angst nooit de waarheid vertellen.'' Die angst wordt pas overwonnen als een 'hogere Macht' de voodoo-rite doorbreekt, meent Marfo. ,,Als die bevrijding heeft plaatsgevonden, durven vrouwen voorzichtig hun verhaal te doen.''

Samen met zijn gemeente onderhoudt de voorganger acht appartementen in Amsterdam om ex-prostituees op te vangen.

Aanpakken

Het is moeilijk om meisjes die gedwongen werken als prostituee weer van de wallen af te krijgen, weet Toos Heemskerk, projectcoördinator bij het Scharlaken Koord. ,,We zijn te laat als we de meisjes pas op tippelzones waarschuwen. Ze zijn doodsbang voor hun loverboy en durven hem niet aan te geven bij de politie. Daarom is preventie zo belangrijk.''

Ook Esther Duijts, officier van justitie in Zwolle, ziet in de praktijk dat het moeilijk is om loverboy-praktijken aan te pakken. ,,Hoewel de handelswijze van loverboys wettelijk is verboden, maken relatief weinig meisjes aanspraak op die wet.'' Duijts schat dat hooguit vijf procent aangifte doet.

Voordat justitie een loverboy kan aanpakken, moeten slachtoffers tot in details vertellen wat hen is overkomen. Die drempel is vaak te hoog. ,,Ook als de politie zelf strafbare feiten vermoedt, blijven meisjes volhouden dat er niets aan de hand is. Ik hoorde laatst van een meisje van veertien dat al meer dan veertig verschillende seksuele contacten met oudere mannen heeft gehad. Dat is een signaal dat er iets mis is, maar als het meisje alles ontkent, staan wij machteloos.''

Dat het probleem groot is, bewijzen de reacties die binnenkomen op het speciale telefoonnummer dat de politie in Zwolle openstelde voor meisjes die slachtoffer zijn van loverboys. Van de 115 telefoontjes kwam slechts een deel uit Zwolle zelf, de rest was afkomstig uit onder meer de grote steden.

Volgens voorganger Marfo is het einde voorlopig niet in zicht. Vanwege de enorme verdiensten en het lage risico opgepakt te worden, zullen steeds meer criminelen kiezen voor vrouwensmokkel, verwacht hij. ,,De schade die deze smokkel teweegbrengt, is enorm. De meisjes die het lukt om te ontsnappen aan hun pooiers zijn voor het leven zwaar beschadigd.''

(Maarten Vermeulen)